Sylvia Ortlieb ile söyleşi


Kültür eğitmeni Sylvia Ortlieb, Alman işadamlarını Arap dünyasına hazırlıyor. Kültürel duyarlılık, karşılıklı algılamalar ve Batılı kibir üzerine Ortlieb ile Andrea Heß bir söyleşi yaptı.


Sylvia Ortlieb: "Şark, ya tamamen yüceltiliyor ya da tepeden bakılıyor" Kültürlerarası eğitimlerde işadamlarını Arap dünyasına hazırlıyorsunuz. Kursiyerleriniz Şark hakkında ne gibi tasavvurlara sahipler?

Sylvia Ortlieb: Çoğunlukla keskin imgelere sahipler. İlk sırada daima kadınların ezilmesi sayılıyor, sonra da kazıklanma korkusu geliyor. İslamcılık sorunu toptancı bir zihniyetle ele alınıyor, 300 milyon Arap hemen aynı kefeye konuluyor. Araplara sık sık, sağı solu belli olmama, irrasyonellik, dürüst olmama gibi özellikler yakıştırılıyor. Olumlu imgeler ise sıcakkanlılık, içtenlik, renkli bir yaşam, güzel kokular ve özellikle yabancılara gösterilen misafirperverlik.

Almanlar, Araplar tarafından nasıl algılandıklarını düşünüyorlar?

Ortlieb: Almanların çoğu ukalâ olarak algılanmaktan korkuyor. Yine de akıllarına daha olumlu şeyler geliyor: dakiklikleri, işlerini iyi yapmaları, çalışkanlıkları, zeki, güvenilir ve kaliteli olmaları gibi.

Peki Araplar gerçekte Almanları nasıl görüyorlar?

Ortlieb: Ortadoğu sorunu sözkonusu olduğunda Almanların naif oldukları düşünülüyor, ayrıca uygulama yeteneğine sahip, egoist, kimi zaman dikkafalı, ukalâ, iş konusunda hemen hemen açgözlü olarak görülüyorlar.
Pozitif veçheleri ise güvenilirlik, dakiklik, düzenlilik ve mükemmel iş kalitesi. Araplar, Almanların Şark hakkındaki olumsuz imgeleri karşısında çok şaşırıyorlar ve Şark'ın kültürel yapısının çok az algılanması karşısında hayal kırıklığı yaşıyorlar.


"Avrupa-Arap ortak projelerinde çalışan Araplar, Almanların iş ortaklarını tanımak için çok az zaman ayırmalarını hiç anlayamıyorlar" diyor, Sylvia Ortlieb. Bu olumsuz imge nerden geliyor?

Ortlieb: Bunun kaynagı Batı'ya özgü bir kibir. Şark, ne tamamen yüceltilmek ne de tepeden bakılmak istiyor. Sadece Birleşik Arap Emirlikleri bir istisnadır. Şark, Dubai'nin sınırlarının biraz ötesinde bitiyormuş gibi görünüyor.

Günlük iş yaşamındaki doğrudan ilişkilerde karşılaşılan başlıca sorunlar nelerdir?

Ortlieb: Avrupa-Arap ortak projelerinde çalışan Araplar, Almanların iş ortaklarını tanımak için çok az zaman ayırmalarını hiç anlayamıyorlar. Almanlar hemen işe girişiyorlar. Arap kültüründe ilişkilerin yönlendiriciliği büyük ağırlık taşır. Kimyaların uyuşmasına değer verilir. Bu yüzden uyumlu bir ilişkinin kurulması için çok zaman ayrılır. "Görünüşü kurtarma" konusu da adeta bir mayın tarlasıdır: Almanlar eleştirdikleri bir konuda sözlerini sakınmazlar, Araplar ise buna çok duyarlı tepki verirler, geri çekilirler ve ilişki düzleminde sürekli arızalar yaşanabilir. Araplar, karşısındakinin itibarının korunmasını beklerler.

Araplar, Almanya'da bilgisizlik nedeniyle hangi kültürel hataları yapıyorlar?


Sylvia Ortlieb, İş dünyasına Şark için davranış kuralları adlı kitabında, kültürel bilgi ve yetkinlikle, İslam'ın ağırlıkta olduğu ülkelerde nasıl doğru ve başarılı ilişkiler kurulabileceğinin yollarını anlatıyor. Ortlieb: Bizde nasyonal sosyalizmin yüceltilmesi büyük bir tabudur, ama Araplar bazen bunu algılamıyorlar, bazıları Hitler'i sorunları nispeten kolaylıkla çözebilen büyük bir adam olarak görüyor. Ayrıca bizim heterojen toplumumuzda özellikle seçmeci tabu algılamaları bulunuyor. Örneğin Papa'ya hakaret etmek ve din eleştirisi Katoliklerde tabudur. Araplar bunu biliyorlar ve dini duygulara karşı dikkatli davranıyorlar.

Şark'ta bir kadın olarak nelere dikkat etmek gerekir?

Ortlieb: Elbette giyim kuşam sorunu var; Tunus'ta bir Hijab'la dolaşmak tamamen gereksizdir, buna karşılık İran'da mecburidir. Göz teması da, -saldırganlık ve davet olarak algılanacağı bilinmediğinde- sorun yaratabilir. Kadın duruşunun öğrenilmesi gerekir. Ben şu benzetmeyi yapıyorum:

Taze gelin gibi çekingen olumamalı, daha çok bir Arap kaynana gibi gururlu ve ağır olmalı. Şark'ta, kültürel bilinçle hareket eden bir kadın, hem kadın olarak hem de bir kadın girişimci olarak, saygı ve itibar gördüğünü hemen fark edecektir.

Söyleşi: Andrea Heß

Almancadan çeviren: Mustafa Tüzel

© Kulturaustausch II/2009- Qantara.de

Sylvia Ortlieb: "Business-Knigge für den Orient. Mit Kulturkompetenz zu wirtschaftlichem Erfolg", [Şark İçin, İş Hayatında Davranış Kuralları. Kültür Edinciyle Ekonomik Başarıya] 1. Basım 2006


Yazıcıya gönder