Ofer Grosbard ve "Quranet"


Hayfa Üniversitesi'nde psikolog olan Ofer Grosbard, öğrencileriyle birlikte Kuran ayetlerinden oluşan eğitici bir öğütler dizisi hazırladı; hem internette hem de kitap olarak yayımlanan eser hakkında İsrailli bilim adamıyla Hişam Adem konuştu.

"Quranet" projesini oluşturma fikri aklınıza nasıl geldi?


"Kuran benim ve öğrencilerim arasında bir sevgi köprüsü kurdu. Onlar bana kendi kültürlerinin güzelliklerini gösterdiler..." Ofer Grosbard: Bu proje Büşra adında Bedevi öğrencilerimden birinin fikriydi ve onun ön ayak olması sonucunda ortaya çıktı. Geçtiğimiz yıl on beş kişiden oluşan bir Bedevi öğrenci topluluğu eğitim danışmanlığı alanında yüksek lisans öğrenimlerini tamamlamak için benim verdiğim Gelişim Psikolojisi dersine katılıyorlardı. Bir gün Bedevi öğrencim Büşra derste ayağa kalkıp bana şöyle söyledi: "Size gerçeği söylememe izin verin. Şu anda bize öğrettiğiniz şeylerin hiçbiri bizim işimize yarayacak şeyler değil." Ben de ona dönüp neden böyle söylediğini sordum.

Büşra, bir gün bir eğitim danışmanı olduğunda öğrencilerden birinin annesi ya da babasının kendisine gelip "çocuğumun içine bir şeytan girdi” ya da buna benzer, aynı kültürel arkaplanın ürettiği bir şey söyleyebileceğini söyledi. Kendisi bana “Sizin burada bize öğrettiğiniz şeylerin bu soruyu yanıtlamak için işe yarayacağını düşünüyor musunuz?” diye sordu. Ben de ona "peki o zaman bu durumda sizin işinize yarayacak şey ne?" diye sordum. Bu sorumu tek bir sözcükle yanıtladı: "Kuran."

Kendisinden söylediği şeyi açıklamasını rica ettim. Bana, uygun bir bağlam içinde konuyla ilgili Kuran’dan bir ayet aktarmanın Müslümanlar üzerinde inanılmaz bir etki yaratacağını söyledi.

Ben bir sonraki dersimize bir Kuran getirdim. Öğrencilerin her birine Kuran’dan bölümler verdim ve kendilerinden ellerindeki bölümlerde eğitim alanında ortaya çıkacak sorunları çözmeye yardımı olabilecek ayetleri belirlemelerini istedim. Bir süre sonra anlaşıldı ki böylesi ayetlerden Kuran’da çok sayıda bulunuyor. Bu ayetler insanlara sorumluluk almayı, gerçeği öğrenmeyi, başkalarına saygı göstermeyi ve benzeri şeyleri tavsiye ediyordu.

Öğrencilerimden ayrıca bu ayetlerin her biri için gündelik yaşamdan alınmış bir durum ortaya koymalarını ve bu ayetlerin bu durumlar karşısında anne babaların ya da bir öğretmenin çocuğa bir mesaj vermek için nasıl kullanılabileceğini göstermelerini istedim. Hep birlikte üç yüzden fazla hikâye ortaya çıkardık ve her birine basit ve kısa, eğitim bilimine dayanan - psikolojik bir açıklama ekledik. İşte Quranet bu şekilde ortaya çıkmış oldu.

Peki Quranet tam olarak nasıl işliyor?


Quranet, günlük yaşamda faydalı olabilecek ayetleri basit ve anlaşılır açıklamalarla birlikte sunuyor...Sayfa henüz tam anlamıyla internet yayınına başlamamış Grosbard: Kullanıcı, içindekiler kısmından yola çıkarak belli bir sorunu seçiyor ve o sorunla ilgili Kuran’da hangi ayetlerin bulunduğunu öğreniyor. Kullanıcı daha sonra, günlük hayattan alınma bir olay karşısında çocuğa bir mesaj vermek için bu ayetin nasıl kullanılabileceğini anlatan kısa bir betimlemeyi okuyabilir. Bölümün sonunda ise sürecin nasıl işlediğini anlatan kısa, eğitim bilimine dayanan - psikolojik bir açıklama bulunuyor.

Bu materyal İbranice olarak ve ulema sınıfının önde gelen üç şeyhinin giriş yazıları da metne eklenerek hazırlandı. Ayrıca kısa bir süre önce, Ben Gurion Üniversitesi Yayınevi tarafından kitap olarak da yayımlandı.

Quranet’in ana hedefleri nelerdir acaba?

Grosbard: Quranet, Kuran’ı ebeveynler ve öğretmenler için bir benzeri daha olmayan ve işe yarayan bir eğitim aracına dönüştürüyor. Böylelikle Kuran'ın insanlara fayda sağlama gücü geniş bir şekilde erişilebilir ve kullanılabilir hale getirilmiş oluyor. Quranet ayrıca, Kuran’ın, daha önce örneğine rastlanmamış bir şekilde modern eğitimsel yaklaşımlarla ortaklık kurmasını sağlıyor: Dahası, Quranet, Kuran’ın güzelliğini ve onun insanlık haysiyetine karşı duyduğu saygıyı ortaya çıkarıyor. Böylelikle, Kuran’ın terörü haklı göstermek için çarpık bir şekilde kullanılmasına karşı herkes tarafından anlaşılabilecek bir yanıt verilmiş oluyor.

Kuran’ı eğitim alanında işe yarayacak bir araç olarak kullanmanın bu projenin ana amaçlarından biri olduğunu söylediniz. Bu proje, özellikle de radikal İslamcı anlayışla savaşmak konusunda tam olarak nasıl bir işlev görüyor?

Grosbard: Ben bir Yahudiyim ve ben her ne kadar öğrencilerime psikoloji öğretsem de onlar bana benim daha önce hiç bilmediğim Kuran’ı öğrettiler. Bana onun güzelliğini, onun ne kadar güzel bir şekilde insan ilişkilerini ele aldığını gösterdiler. Dolayısıyla, ben de bir eğitimden geçmiş oldum. Aslına bakılırsa Kuran’ın özünde insanlar arası ilişkiler ve insanlık haysiyeti bulunuyor ve bu, terör amacıyla kullanılıyor olmasının tamamen karşısında bir durum. Biz bu projeyi ebeveynlere ve öğretmenlere Kuran’da yer alan sevginin ne anlama geldiğini göstermek amacıyla kullandık.

İslam din bilginleriyle de iş birliği yaptınız mı?


Grosbard'ın Ortadoğu sorununun psikolojik temellerini incelediği Patmos Yayınevi'nden çıkan kitabı. Kitabın baskısı tükenmiş... Grosbard: Biz materyal üzerine çalışırken şeyhler ya da imamlarla iş birliği yapmadık. Biz yalnızca eğitimciyiz ve şunu elimden geldiğince belirgin bir şekilde vurgulamak istiyorum: Öğrencilerim Kuran’ı yorumlayan kişiler değiller ve bu şekilde de davranmamışlardır. Onlar yalnızca Kuran’ı çocuk ve aile meselelerine yardımcı olmak konusunda ele almışlardır. Kuran’ı çocuğuna okuyan bir baba otomatik olarak bir Kuran yorumcusu haline gelmez. Bir çocuğa Kuran’dan alınmış bir ifadeyi -örneğin, her zaman doğruyu söylemesi gerektiği gibi - aktarmak sizi bir Kuran yorumcusu yapmaz.

Bunu özellikle vurguluyorum; çünkü Arap dünyasından çok sayıda tepki aldık. Bu tepkiler bu eseri gerçekten bir kez olsun okumaksızın dile getirilen, her türlü komployu işin içine katan ve bizim sanki Kuran’ı yorumluyor gibi davrandığımızı öne süren tepkilerdi. Böyle olmasının nedeni ise bu kitabın İbranice basılmış olması ve bu tepkileri gösterenlerin yalnızca internet sitemizi görmüş olmaları.

Biz bu eseri bitirdikten sonra, İsrail’deki, İngiltere’deki ve Hindistan’daki tanınmış din alimlerine sunduk. Ve harika geri dönüşler aldık.

Bu proje İsrail içinde ve dışındaki İslami çevrelerde endişeyle karşılandı. Projenin bir İsrail propagandası olduğu ve İsrail’in çıkarlarına uygun şekilde Kuran’ın manipüle edildiği yönünde bir görüş oluştu…

Grosbard: Herşeyden önce bu girişim ve eserin kendisi genel olarak benim rehberliğimdeki Bedevi öğrenciler tarafından ortaya kondu ve ayrıca bu projenin İsrail Devleti ile hiçbir ilişkisi yok. Demokratik olmayan ülkelerde yaşayan insanların herşeyin siyasetle ilgili olmadığına ve her şeyin hükümetlerin emriyle yapılmak zorunda olmadığına inanmasının zor olduğunu biliyorum.

İsrail Devleti’nin, Kuran’ın güzelliğini tam olarak yansıtan bu projeyle gururlandığı doğru. Neden olmasın ki? Müslümanlar ayrıca Kuran’ın bütün insanlığa seslendiği görüşünü taşıyorlar. Bir Yahudi olarak benim Kuran üzerine bir çalışma yapmam yasak mı? Tekrar söylemek istiyorum, bu proje hakkında fikir sahibi olup bunun üzerine görüş bildirmek isteyen herkese bu çalışmayı gönderebilirim - böylelikle onlar da bu proje hakkındaki doğru fikre sahip olacaklardır. Bu proje sevginin bir ürünüdür komplonun değil.

Bu projenizin İslam dünyası ile Batı arasında bir köprü oluşturabileceğini düşünüyor musunuz?

Grosbard: Müslümanlar için Kuran, İslam ile Batılı düşünce sistemi arasında bir köprü oluşturduğu ortada. Müslüman olmayanlar ise Kuran’ın güzelliğini bu eserle keşfedebilirler. Benim yaşadığım da tam olarak buydu.

Kuran benim ve öğrencilerim arasında bir sevgi köprüsü kurdu. Onlar bana kendi kültürlerinin güzelliklerini gösterdiler. İşte bu, benim hiçbir zaman unutmayacağım bir şey.

Söyleşi: Hişam Adem

© Qantara.de 2008

İngilizceden çeviren Erkan Erginci

1954 İsrail doğumlu Ofer Grosbard, Alman-Litvanyalı Yahudi bir aileden geliyor. Hayfa Üniversitesinde görevli olan ve psikanalitik çalışmalar yapan psikoloğun pek çok kitabı da bulunuyor.


Yazıcıya gönder